Απαραίτητες διευκρινήσεις για την υπόθεση του καθηγητή στο Γυμνάσιο – Λύκειο της Σκάλας Λακωνίας


Προχθές δημοσιεύσαμε ένα κείμενο με αφορμή την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί με καθηγητή στο Γυμνάσιο – Λύκειο της Σκάλας Λακωνίας. Εκτιμήσαμε ότι το γεγονός ενδείκνυται για κριτική συνολικά του τι συμβαίνει στα ελληνικά σχολεία με συγκεκριμένους καθηγητές και διευθυντές, οι οποίοι, αν μην τι άλλο, είναι φερέφωνα της κυρίαρχης ιδεολογίας και της πειθάρχησης σε αυτή. Το κείμενο όμως στάθηκε αφορμή για μια συζήτηση με αρκετούς και αρκετές συντρόφους/σσες καθηγητές, που μας έδωσαν και μια άλλη οπτική στο ζήτημα, όπως αυτό της εργαλειοποίησης του συγκεκριμένου περιστατικού για μια συνολική επίθεση στον κλάδο των καθηγητών, ανάμεσα σε αυτούς/ες και εκείνων που δίνουν τους δικούς τους καθημερινούς αγώνες ενάντια στον φασισμό και τον εθνικισμό στα σχολεία. Ωστόσο, υπάρχει ακόμα ένας λόγος που αποφασίσαμε να γράψουμε ένα διευκρινιστικό κείμενο. Η κατηγορία για τον συγκεκριμένο καθηγητή ότι δεν είναι ντόπιος, αλλά ξένος. Αν ήταν δηλαδή ντόπιος θα άλλαζε η μεταχείριση του ζητήματος από την τοπική κοινωνία. 

Είναι αλήθεια ότι το κείμενο μας προσπάθησε να περιγράψει μια πραγματικότητα που ίσως να μην την έχουν ζήσει όλοι και όλες. Μιλάει καθαρά τοπικά και τα παραδείγματα που χρησιμοποιεί είναι πολύ συγκεκριμένα περιστατικά. Σε καμιά περίπτωση δεν επιχειρείται να γενικευτεί το παράδειγμα για όλους/ες τους καθηγητές/τριες. Σίγουρα δεν αμφισβητεί κανείς ότι ο κλάδος των καθηγητών και των δασκάλων έχει βγάλει ιστορικά και μεγάλους κομμουνιστές/τριες, που μάλιστα πολλοί/ες από αυτούς έδωσαν και τη ζωή τους ακόμα για τη χειραφέτηση του ανθρώπου. Ούτε αμφισβητεί κανείς ότι σήμερα έχουμε λαμπρά μυαλά που κάνουν πολύ καλή δουλειά πχ ο καθηγητής στη Κέρκυρα που αντέκρουσε το εθνικιστικό παραλήρημα και ήμασταν στη πρώτη γραμμή υπεράσπισης του. Ωστόσο, εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα σχολείο της Λακωνίας και σε αυτό αναφερόταν το προηγούμενο κείμενο. Ίσως λίγο χοντροκομμένα για κάποιον/α που δεν ξέρει την περιοχή, αλλά ότι περιγράφει είναι αληθινό. Όσοι/ες είναι από εδώ, έχουν κριτική σκέψη, και τα έζησαν, δεν μπορεί παρά να συμφωνούν. Η λίστα με τα παραδείγματα είναι μεγάλη. Να επισημάνουμε κάποια από αυτά: Στα τέλη της δεκαετίας του 80, γυμναστής του δημοτικού σχολείου Σκάλας χτύπησε άσχημα με κλωτσιές και σφαλιάρες μαθητή που δεν ήξερε να πει προσευχή και αυτό μάλιστα έγινε μπροστά σε ολόκληρο το σχολείο στο προαύλιο. Άλλος δάσκαλος εκείνη την εποχή έδερνε συστηματικά μαθητές, αν θυμόμαστε καλά, είχε φτύσει και κάποιον μαθητή στο πρόσωπο. Και οι δύο καθηγητές ήταν Λάκωνες, ο ένας από Μολάους και ο άλλος από Σπάρτη. Ο κατάλογος αυτών των δασκάλων είναι μεγάλος. Δεν θα γράψουμε εδώ ονόματα. Ουδέποτε έγιναν καταγγελίες και αν έγιναν δεν βρήκαν δικαίωση. Ο λόγος ήταν απλός. Ήταν Λάκωνες και όχι κάποιος «ξένος» αναπληρωτής.  Στο γυμνάσιο της Σκάλας Λακωνίας λίγα χρόνια αργότερα, διευθυντής του, με καταγωγή από τη Σπάρτη, ήταν ανοιχτά υποστηρικτής της χούντας που έδινε αποβολές σε μαθητές που είχαν μακρυά μαλλιά. Μαθητές με αλβανική ή άλλη καταγωγή αντιμετώπισαν και αυτοί την ρατσιστική ψυχολογική βία, το ίδιο και μαθητές από τη Ρομά κοινότητα. Παιδιά με άλλο θρήσκευμα χλευάζονταν ανοιχτά και πάει λέγοντας, ο κατάλογος είναι μεγάλος. Να πούμε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια μεγάλη κοινότητα προλεταρίων γης στη Σκάλα Λακωνίας που προέρχονται από το Πακιστάν. Μάλιστα, η Αυτόνομη Πρωτοβουλία Ενάντια στη Λήθη τους στήριξε με όλες τις δυνάμεις όταν αυτοί κατέβηκαν σε απεργία ενάντια στις άθλιες συνθήκες και ξυλοδαρμούς από την αστυνομία. Καταγγελίες τότε έγιναν ακόμα και για τον πρώην Δήμαρχο. Μαθητής που έχει σχέση με την Αυτόνομη Πρωτοβουλία Ενάντια στη λήθη μας μετέφερε πριν λίγα χρόνια, ότι καθηγητής ή καθηγήτρια έλεγε ανοιχτά ότι οι Πακιστανοί τρώνε σκυλιά και πετάνε τα τομάρια στη γέφυρα του Ευρώτα. Παιδιά μεταναστών από Κίνα δεν είχαν καλύτερη αντιμετώπιση και εδώ καλό να πούμε ότι θύτες ήταν και συμμαθητές τους. Σίγουρα στα σχολεία που αναφερόμαστε υπήρξαν και καλοί καθηγητές και καθηγήτριες και τους θυμόμαστε και αυτούς. Η πλειοψηφία όμως που ήταν ντόπιοι είχαν κάνει διάφορα και μάλιστα πολλές φορές με την συγκατάθεση της τοπικής κοινωνίας.

Έχουμε γράψει πολλές φορές ότι η Λακωνία ως περιοχή έχει ιδιαιτερότητες. Να πούμε ότι η σφαγή του δεύτερου αντάρτικου, η δίωξη των κομμουνιστών αργότερα, με άλλα λόγια οι αγριότητες των ελλήνων φασιστών ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο. Η Λακωνία με καθαρά μαρξικούς όρους είναι μια περιοχή που κυριαρχεί η μικρή και μεγάλη αγροτική ιδιοκτησία και ξέρουμε καλά τι παράγει αυτό, που δεν είναι τίποτα άλλο από ένα σκληρό συντηρητισμό. Το σχολείο και οι καθηγητές του σε μια τέτοια περιοχή είναι σε μεγάλο βαθμό καθρέφτης του τι συμβαίνει συνολικά έξω στη τοπική κοινωνία. 

Το σχολείο στο αστικό κράτος δεν ούτε αυτόνομο, ούτε ουδέτερο. Δεν υπάρχει τίποτα αυτόνομο και ουδέτερο μέσα στο αστικό κράτος. Όπως κάθε μηχανισμός εντός του, έτσι και το σχολείο παράγει ιδεολογία ή μάλλον είναι ένας μηχανισμός πειθάρχησης στη κυρίαρχη ιδεολογία. Στην ελληνική του εκδοχή ευθυγραμμίζεται και αυτό με τους εθνικούς μύθους του ελληνικού κράτους και είναι σκληρά ταξικό. Το ίδιο ισχύει και για το Πανεπιστήμιο και για οποιοδήποτε άλλο θεσμό μέσα σε αυτό το κράτος. Όπως έγραφε και ο Μαρξ, η τάξη η οποία ελέγχει το κράτος (είναι κυρίαρχη υλική δύναμη) γίνεται κυρίαρχη και στο επίπεδο των ιδεών. Μέσα διάδοσης της ιδεολογίας στο αστικό κράτος είναι τα πάντα, αλλά και τα πάντα μετατρέπονται σε ιδεολογία, εδώ δεν θα αφήσουμε απέξω τα μέσα διάδοσης της πολιτιστική βιομηχανία και την μαζική ημιμόρφωση, όροι που σε κάθε περίπτωση ξεπερνάνε την ανάλυση αυτού του κειμένου.

Το σχολείο είναι μέρος της τοπικής κοινωνίας και η συνεχεία της οικογενείας. Πάντα υπάρχουν πρόθυμοι καθηγητές/τριες να συνδράμουν ώστε οι μαθητές να αποκτήσουν όχι μόνο εθνικη συνείδηση αλλά και να προετοιμαστούν για το «δύσκολο κόσμο εκεί έξω». Δεν μαθαίνουν την αλληλεγγύη στον διαφορετικό αλλά μυούνται στην αποθέωση του ισχυρού, του καθιερωμένου. Έτσι, όπως αναφέρθηκε, ένας καθηγητής εδραιωμένος και «καταξιωμένος» δύσκολα θα κατηγορηθεί για σεξισμό, αυθαιρεσία ή ακόμα και για θωπεία. Ένας όμως αναπληρωτής επισφαλώς εργαζόμενος, που αλλάζει κάθε χρόνο σχολειά και φεύγει με «αρνητικές κριτικές» οι οποίες κακώς αναζητούνται από τους διευθυντές, σίγουρα συνοδεύεται από το άγχος της διδακτικής επάρκειας και οι πιθανότητες να σταθεί στην τάξη είναι αμελητέες. Μια και μόνο κίνηση (σε αυτή την περίπτωση) όπως να σηκώσει το φερμουάρ του παντελονιού του, η να κουμπώσει το παντελόνι ή ακόμα και να «βρακωθεί» μέσα στην τάξη μπορεί να φτάσει στα άκρα. Έχουμε ακούσει πολλούς καθηγητές/τριες να βρίζουν αλλά αυτούς/τες τους «παίρνει». Σε έναν όμως «απροσάρμοστο» δεν επιτρέπεται να υψώσει τη φωνή του , ακόμα κι αν το κάνει σε αδιέξοδο κι όχι ως σύστημα.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s