Με αφορμή τη γυναικοκτονία σε χωριό της Μάνης


Κείμενο του συντρόφου Σ.Π

Σε ορισμένες περιπτώσεις εγκλημάτων είναι τόσο δεμένα με την “μικρή κοινωνία” που τα γέννησε που είναι δύσκολο να διακρίνεις τον “υπεύθυνο”. Από την άλλη είναι εμφανής ο κίνδυνος να πέσεις σε λογικές “συλλογικής ευθύνης” που όμως συνήθως ακολουθείται από το “συλλογικό σοκ” ή τη “συλλογική μετάνοια” με αποτέλεσμα όπου όλοι είναι υπεύθυνοι κανείς να μην είναι πραγματικά υπεύθυνος, ούτε καν ο δράστης μιάς δολοφονίας.

Από την άλλη, είναι τουλάχιστον ευτυχές που τα εγκλήματα αυτά δεν ονομάζονται πια “οικογενειακές τραγωδίες” ή “εγκλήματα πάθους”. Ένα από αυτά τα εγκλήματα διαπράχθηκε πριν από λίγες μέρες σε ένα μικρό χωριό της Μάνης και αναφέρθηκε στα τηλεοπτικά δελτία ως Συζυγοκτονία. Ο όρος αυτός όπως και η γενική ομπρέλα “γυναικοκτονία”, είναι ένας όρος που υιοθετήθηκε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έπειτα από πιέσεις του φεμινιστικού κινήματος και προέρχεται από τη Λατινική Αμερική όπου το φαινόμενο, “γυναίκες να δολοφονούνται επειδή είναι γυναίκες”, έχει λάβει διαστάσεις “επιδημίας”. Παρόλα αυτά πρόκειται για ένα φαινόμενο που απαντάνται με ιδιαίτερη συχνότητα στις χώρες της ΕΕ, ενώ συνδέεται με μειωτικά στερεότυπα για τη γυναίκα και για τη θηλυκότητα εν γένει αλλά και με τον παραδοσιακό ρόλο της γυναίκας στην πατριαρχία ως υποτελούς.

Πρόκειται για το πιο βίαιο έγκλημα μίσους κατά της γυναίκας, με τον βιασμό να αποτελεί ίσως το αμέσως παρακάτω σκαλοπάτι όπως δέχτηκε το δικαστήριο στην πολύκροτη υπόθεση του βιασμού και της δολοφονίας της Ελένης Τοπαλούδη, με πλήθος πολιτικών παραγόντων στην Ρόδο αλλά και σε όλη την Ελλάδα να αντιδρούν από την αρχή έως το τέλος της δίκης σε βάρος της εισαγγελέως της έδρας που υποστήριξε σθεναρά αυτή την ερμηνεία. Βλέπουμε λοιπόν, ότι τέτοια εγκλήματα δεν είναι ιδιαιτερότητα της “μαγευτικής” ή κατ’ άλλους της “αδούλωτης” Μάνης, ούτε της Κρήτης. Από τις πλέον ανεπτυγμένες χώρες της δυτικής και της Βόρειας Ευρώπης μέχρι τη Λατινική Αμερική συμβαίνουν περίπου τα ίδια, με μία επιφύλαξη όμως καθώς μέχρι πρόσφατα οι διαστάσεις του φαινομένου δεν καταγράφονταν ούτε στη Λατινική Αμερική καθώς δεν υπήρχε καμία πρόθεση για την τήρηση αρχείων ως προς το φύλο του θύματος και του δράστη αν και θα πρέπει να πούμε ότι συχνά ο δράστης έχει συνεργούς γυναίκες από το οικείο περιβάλλον του θύματος. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι τώρα δεν μπορούμε καν να γνωρίζουμε αριθμούς στην Ελλάδα, όταν μάλιστα στη Λατινική Αμερική η καταγραφή άρχισε όταν οι γυναίκες έκαναν τεράστιες διαδηλώσεις για να διαμαρτυρηθούν με αφορμή ορισμένες πολύκροτες υποθέσεις.

Κεντρικό ρόλο βλέπουμε να παίζουν τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ. Συγκεκριμένα, στην πρόσφατη περίπτωση, αναφέρθηκε ότι όλοι οι κάτοικοι της μικρής κοινωνίας του χωριού σοκαρίστηκαν από το γεγονός. Όμως η κόρη του θύματος είχε κάνει επίσημα καταγγελία για ενδοοικογενειακή βία. Εντελώς διαφορετική ήταν η εικόνα που είχαν οι κοντινοί συγγενείς, που ανέφεραν ότι μαύρη ζωή περνούσε το θύμα. Υπήρχε μεγάλη έμφαση πάνω στο γεγονός ότι το χωριό είναι μια «μικρή κοινωνία» χωρίς να γίνεται σαφές τι εννοεί κανείς με αυτή τη φράση. Εξίσου μεγάλη ήταν η έμφαση πάνω στο γεγονός ότι ο θύτης ήταν σε φαρμακευτική αγωγή την οποία είχε διακόψει. Κανείς όμως δεν διερωτήθηκε: Αν ήταν “σχιζοφρενής”, όπως επί λέξει αναφέρθηκε, προκαταλαμβάνοντας φυσικά την ψυχιατροδικαστική εξέταση η οποία είναι η μοναδική οδός μέσα από την οποία μπορεί να αποδειχτεί αν όντως ο θύτης δεν είχε “σώας τας φρένας” την ώρα που δολοφόνησε το θύμα, τότε γιατί δεν είχε πάρει κανείς στην “μικρή κοινωνία” του χωριού τίποτα χαμπάρι; Γιατί δεν επιτέθηκε ποτέ σε κανέναν άλλο; Μήπως γιατί οι υπόλοιποι άνδρες είναι ίσοι με αυτόν ενώ η σύζυγός του ήταν υποτελής; Ξέρουμε πολύ καλά ότι ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες της Μάνης, κανείς δεν μπορεί να κρυφτεί από τους συγχωριανούς του. Τίποτα δεν μπορεί να είναι πραγματικά κρυφό ακόμη κι αν κανείς δεν μιλάει για αυτό επί δεκαετίες! Υπάρχει ένας κώδικας πάνω στο τι λέμε και τι δεν λέμε αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ξέρουμε! Μπορεί και να μιλούν δύο άνθρωποι που ξέρουν αμφότεροι ότι και οι δύο ξέρουν αλλά να κάνουν τους ανήξερους. Συνήθως τέτοιο ταμπού μπορεί να υπάρχει για εξωσυζυγικές σχέσεις, για ομόφυλες σχέσεις, αλλά και για εγκλήματα όπως ο βιασμός, ακόμη και μία δολοφονία που μπορεί να έγινε χρόνια πριν αλλά όχι τόσα ώστε να έχει πραγματικά ξεχαστεί.

Τέλος αν δεν την είχε δολοφονήσει την σύζυγο ο συζυγοκτόνος, όλα θα εξακολουθούσαν να είναι κανονικά; Και κανείς δεν θα θεωρούσε ότι κάτι πάει στραβά πέραν των συγγενών που δεν θα μιλούσαν; Μήπως λοιπόν θα έπρεπε να μιλούμε σε αυτές τις κοινωνίες πιο ανοιχτά; Δε χρειάζεται να γίνεται δολοφονία. Παρόλο που η βία αυτή δεν αποτελεί προνόμιο της Μάνης εν γένει, είναι βαθιά ριζωμένη σε ολη τη Λακωνία και πολυ συχνά φοβούνται οι ίδιες οι γυναίκες να μιλήσουν εάν και σε αυτή την περίπτωση βλέπουμε ότι μίλησαν και η μάνα αλλά και η κόρη αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Άλλες φορές οι γυναίκες είναι συνεργοί των δραστών ή απλά εγκρίνουν και συμβάλλουν στον κοινωνικό έλεγχο των άλλων γυναικών με τον πικρόχολο κοινωνικό σχολιασμό, μέχρις ότου η κάθε “παραβάτισσα” να συμμοφωθεί ή να μεταναστεύσει στην Αθήνα ή ακόμα και τον Καναδά! Οποιαδήποτε ντόπια κομμουνιστική πρωτοβουλία θα πρέπει να βάλει το θέμα αυτό στο πλαίσιο του αντιφασισμού αλλά και του σοσιαλισμού καθώς η έμφυλη βία και η πατριαρχία διαμορφώνουν ένα οικογενειακό πλαίσιο όπου γαλουχείται κυρίως ο Λάκωνας άντρας του μέλλοντος, που αν έχει μεγαλώσει με αυτό το θέαμα ως κανονικότητα είναι πιο πιθανό να πέσει στα νύχια των φασιστών, των ρατσιστών αντιρομά και ξενοφοβικών πατριωτών και των χριστιανών φονταμενταλιστων παπάδων. Είναι ξεκάθαρο ότι ένας τέτοιος άντρας δεν μπορεί να γίνει κομμουνιστής, κι ότι πιο πιθανό είναι να καταλήξει επιστάτης σε φυτεία ή σε φάμπρικα.

Παράλληλα, οι γυναίκες αδυνατούν να αντισταθούν στον πατέρα, ή στο σύντροφό τους, πόσο μάλλον στον εργοδότη αν παρ’ ελπίδα πιάσουν δουλειά. Ακόμη κι αν σπουδάσουν, οι δυνατότητές τους να προβάλουν απαιτήσεις και να αντισταθούν στην αυθαιρεσία του καθηγητή και του αφεντικού μηδενίζονται ενώ πολύ συχνά εγκαταλείπουν την εργασία τους με στόχο να δώσουν νόημα στη ζωή τους μέσα από τον γάμο κι από την τεκνοποίηση (κατά προτίμηση ενός παιδιού, δηλαδή γιού) την οποία θεωρούν εσφαλμένα φυσικό προορισμό. Η απελευθέρωση του ανθρώπου δεν μπορεί να γίνει μόνο με την κατάληψη των μέσων παραγωγής από τους εργάτες αν δεν αλλάξει ριζικά μορφή η οικογένεια η οποία δίνει την εσφαλμένη εντύπωση ότι η ανισότητα, η βία και η υποτέλεια είναι φυσικό φαινόμενο μεταξύ των ανθρώπων.

2 σκέψεις σχετικά με το “Με αφορμή τη γυναικοκτονία σε χωριό της Μάνης

  1. Παράθεμα: Με αφορμή τη γυναικοκτονία σε χωριό της Μάνης

  2. Παράθεμα: Με αφορμή την «Ημέρα της γυναίκας». Οι μνήμες από την βία κατά των γυναικών στη Λακωνία δεν σβήνονται. | αυτόνομη πρωτοβουλία ενάντια στη λή

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s